LOJİTV ÖZEL RÖPORTAJI
Konu: Anneden Anneye Destek Derneği – Gastronomi Tırı ile Yalnız Anneler İçin Mesleki Güçlenme
Konuk: Dr. Bahar Zeynep Barut
Soru 1
Bahar Hanım, Anneden Anneye Destek Derneği’ni yıllardır sahada görüyoruz. Ama önce en başa dönmek istiyorum. Bu dernek neden kuruldu? Sizi bu yola çıkaran temel ihtiyaç neydi?
Cevap | Dr. Bahar Zeynep Barut
Anneden Anneye Destek Derneği, bir masa başı fikri olarak değil, sahada yaşadığım gerçeklerin içinden doğdu. Uzun yıllar boyunca doğuda, gelir seviyesi açlık sınırının altında olan mahallelerde öğretmenlik yaptım. Orada çocukların gözlerine baktığınızda, bir çocuğun en büyük hayalinin oyuncak ya da tatil olmadığını görüyorsunuz; sıcak bir yemek, güvenli bir ev, huzurlu bir anne.
Annelerle konuştuğunuzda ise şunu fark ediyorsunuz: Kadınlar kendi yoksulluğundan değil, çocuklarının yoksulluğundan utanıyor. İşte bu duygu beni çok derinden etkiledi. Bir annenin tek derdinin çocuğunun tabağında kalan yemek olması gerektiğine inanıyordum ama gördüğüm tablo bunun tam tersiydi. Bu yükü gerçekten anlayabilenlerin yine anneler olduğunu fark ettim. O yüzden bu dernek, annelerin annelere el uzattığı bir dayanışma modeli olarak kuruldu.
Soru 2
Derneğin adında özellikle “Anneden Anneye” vurgusu var. Bu ifade sizin için neyi temsil ediyor?
Cevap
Bu ifade bizim çalışma biçimimizi anlatıyor. Biz hiçbir zaman yukarıdan aşağıya bakan, “veren–alan” ayrımı yapan bir yapı olmak istemedik. Anneler, başka annelerin ne yaşadığını kelimelere dökmeden anlayabiliyor. Utanmayı, korkuyu, çaresizliği, ama aynı zamanda umudu…
Bu yüzden destek verirken kimseyi yargılamıyoruz, sorgulamıyoruz, etiketlemiyoruz. Bir anneye “neden buradasın?” diye sormuyoruz; “nasıl güçlenebiliriz?” diye soruyoruz. Anneden anneye destek tam olarak budur.
Soru 3
Derneğinizin hedef kitlesi kimlerden oluşuyor?
Cevap
Derneğimizin hedef kitlesi net: Kadınlar ve çocuklar. Özellikle yalnız anneler, şiddet görmüş kadınlar, kadın sığınma evlerinden çıkmış ama hayata tutunacak sosyal ve ekonomik desteği olmayan annelerle çalışıyoruz.
Çocuklar için hiçbir yaş sınırı koymuyoruz. Çünkü yoksulluk yaşla bitmiyor. Bir çocuk üniversiteyi kazandığında da hâlâ desteğe ihtiyacı olabiliyor. Biz elimizden geldiğince bu sürecin tamamında yanında olmaya çalışıyoruz.
Soru 4
Kadın sığınma evlerinden çıkan kadınlara özel olarak odaklanmanızın nedeni nedir?
Cevap
Çünkü orada çok ciddi bir kopuş var. Kadınlar sığınma evlerinde korunuyor ama o kapıdan çıktıkları anda hayatla baş başa kalıyorlar. Çoğunun işi yok, evi yok, ailesi yok. Çocuğuyla birlikte bir bilinmezin içine çıkıyor.
Biz sahada şunu gördük: Eğer o noktada destek olmazsanız, kadın ya tekrar şiddete dönüyor ya da daha ağır yoksulluk koşullarına sürükleniyor. İşte biz bu kırılma anında devreye girmeye çalışıyoruz.
Soru 5
Dernek olarak yaptığınız şey klasik anlamda yardım mı?
Cevap
Hayır. Yardım bizim için sadece bir araç. Asıl hedefimiz güçlendirmek. Gıda vermek, kıyafet vermek elbette önemli ama geçici. Bir anneye meslek kazandırmadığınız sürece bu döngü kırılmıyor.
Bizim derdimiz bir annenin “yardım alan” değil, “ayakta duran” bir birey haline gelmesi.
Soru 6
Bağış toplama süreciniz nasıl işliyor?
Cevap
Ağırlıklı olarak bireysel bağışlarla ilerliyoruz. Büyük fonlarımız yok. Referans sistemiyle çalışıyoruz çünkü yaptığımız iş çok hassas. Gelen her bağış türü—para, gıda, kıyafet—tek tek kayıt altına alınıyor.
Önümüzdeki projelerle birlikte bütçe planlarımızı da daha görünür hale getirmeyi hedefliyoruz.
Soru 7
Türkiye’de derneklere karşı ciddi bir güven sorunu var. Siz bu güveni nasıl sağlıyorsunuz?
Cevap
Şeffaflıkla. Siyasi hiçbir bağlantımız yok. Gelen her desteğin nereye gittiğini belgeleyerek paylaşıyoruz. Fotoğraf, video, süreç anlatımı… İnsanlar verdikleri desteğin karşılığını görmek istiyor ve bu çok haklı bir talep. Biz de bu güveni korumak için ekstra özen gösteriyoruz.
Soru 8
Dernek faaliyetleri sadece Ankara ile mi sınırlı?
Cevap
Hayır. Ankara merkezliyiz ama İstanbul, İzmir, Bursa, Çorlu, Diyarbakır, Batman ve Sinop’ta aktif çalışmalar yürütüyoruz. Sahada olmadan bu işi yapamazsınız.
Soru 9
Sahada sizi en çok zorlayan sorun ne?
Cevap
Kadınların ekonomik bağımsızlığının olmaması. Bir anne çalışamıyorsa, sürekli başkasına bağlı yaşıyor. Bu hem psikolojik hem sosyal olarak çok yıpratıcı bir durum.
Soru 10
Mesleki eğitim bu noktada neden bu kadar kritik?
Cevap
Çünkü meslek bir kadının elindeki en güçlü anahtar. Bir anne kendi emeğiyle para kazandığında sadece maddi değil, zihinsel olarak da güçleniyor. Çocuğuna daha umutlu bakıyor, hayata daha sağlam basıyor.
Soru 11
Gastronomi tırı fikri nasıl ortaya çıktı?
Cevap
Sahada gördük ki birçok annenin kurslara gitme şansı yok. Ulaşım yok, çocuk bırakacak yer yok. O zaman dedik ki, biz eğitimi annelerin ayağına götürelim. Gastronomi tırı bu ihtiyacın sonucudur.
Soru 12
Bu tırda tam olarak ne tür bir eğitim verilecek?
Cevap
Medipol Üniversitesi iş birliğiyle hijyen, temel aşçılık, yerel mutfak, gıda güvenliği ve mutfak disiplini eğitimleri verilecek. Bu bir hobi kursu değil, meslek kazandırma programı.
Soru 13
Hangi iller projeye dahil?
Cevap
Bingöl, Bitlis, Tunceli, Elazığ, Diyarbakır öncelikli iller. Deprem sonrası Hatay ve Kahramanmaraş’ı da ekledik.
Soru 14
Bu bölgeleri seçmenizin nedeni ne?
Cevap
Kırılganlığın en yoğun olduğu yerler olması. Yalnız annelerin en görünmez olduğu bölgeler buralar.
Soru 15
Bu projede hangi kurumlarla iş birliği yapıyorsunuz?
Cevap
Medipol Üniversitesi akademik destek sağlıyor. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı saha çalışmasında destek veriyor. Proje Japon Konsolosluğu’na da sunuluyor.
Soru 16
Bu kadar büyük bir proje için şu an en kritik ihtiyaç nedir?
Cevap
Lojistik. Dorse hazır, içerik hazır, eğitim hazır. Ama bu tırı şehir şehir dolaştıracak çekici başlık için desteğe ihtiyacımız var.
Soru 17
Yani proje hazır ama yola çıkması için bir adım eksik?
Cevap
Evet. “Bu tırı ben çekerim” diyecek bir lojistik desteğe ihtiyacımız var.
Soru 18
Lojistik firmalarına buradan ne söylemek istersiniz?
Cevap
Bu tırı çektiğinizde sadece bir araç değil, yüzlerce annenin geleceğini taşıyacaksınız.
Soru 19
Bu destek nasıl hatırlanacak?
Cevap
Bir reklam olarak değil, bir iz olarak. Bir annenin hayatındaki dönüm noktası olarak.
Soru 20
Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Cevap
Bir anne güçlenirse, bir toplum iyileşir. Biz buna inanıyoruz. Bu tır yola çıkarsa, bu ülkede çok şey değişir.
Dr. Bahar Zeynep Barut Hanıma çok teşekkür ediyoruz.
